||| vrijdag 30 oktober 2009 ||| 09:29 |||
Wij Bouwen Een Wijk: Elke doelgroep heeft zijn eigen aanpak nodig
“Kan een community op het internet de woonwijk van overmorgen ontwerpen? En kan die dan ook daadwerkelijk worden gerealiseerd?” Dat zijn de hoofdvragen voor de gemeente Smallingerland bij het project Wij Bouwen Een Wijk. Inwoners van Smallingerland, studenten en specialisten werden opgeroepen om mee te helpen aan het ontwerpen en inrichten van een nieuwe woonwijk in het dorp Opeinde. Het project ging oktober 2008 van start. Mijn collega Idse de Pree was namens The Crowds belast met concept en realisatie.
Het is een gewaagd plan. De gemeente zegt dat de uitkomst geen standaard stedenbouwkundig plan mag zijn, maar dat het op zoveel mogelijk fronten revolutionair of visionair moet worden. Is een community daartoe in staat?
“Absoluut. Juist het samenbrengen van mensen vanuit verschillende disciplines en vanuit verschillende verantwoordelijkheden zorgt voor hele verrassende ideeën. Wanneer je bijvoorbeeld een kunstenaar, student duurzaam bouwen, architect, financieel adviseur, socioloog, gezinnen met kinderen, energiedeskundigen en omwonenden zover kunt krijgen dat ze ideeën delen, naar elkaar luisteren en samen plannen uitwerken, krijg je per definitie geen standaard plan. Daarvoor zijn de invalshoeken te verschillend.”
Een community heeft baat bij een duidelijke doelgroep. Hoe heb je publiek gezocht en actief gekregen?
“Eke doelgroep verdient zijn eigen benaderingswijze. Verwacht ook niet dat ze zomaar massaal naar jou toe komen wanneer je een community hebt gebouwd, maar ga naar plaatsen toe waar je doelgroep zit. Voor de studenten zijn we dus naar de universiteiten gegaan en voor specialisten naar architectensites. Voor omwonenden hebben we bijeenkomsten georganiseerd en lokale media ingezet.”
“Daarnaast hebben we per doelgroep gekeken naar 'incentives' die het interessant maken om mee te doen. Architectenbureau's konden zich op deze manier bijvoorbeeld profileren en maakten kans om later in het traject de opdracht te krijgen om de wijk te realiseren, studenten hadden de mogelijkheid om studiepunten te verdienen door actief mee te werken. En omwonenden hadden op deze manier inspraak. Andere geïnteresseerden maakten bijvoorbeeld kans op prijzen, zoals een straat in de nieuwe wijk die naar hen zal worden vernoemd.”
Wat is je meegevallen?
“De input van het publiek is me meegevallen en ook de hoeveelheid aandacht die het project in de vakpers en in de politiek heeft gekregen. Ministers en staatsecretarissen noemden en roemden dit project in brieven naar de Tweede Kamer. Het andere doel, naast creatieve mooie ideeën verzamelen, was het imago van de gemeente versterken. Dat is goed gelukt.”
Wat is je tegengevallen?
“Het bleek moeilijker dan gedacht om landelijke pers te interesseren voor dit project. Dit kwam mede doordat het in Smallingerland gebeurde. Hadden we dit project voor Almere of Amsterdam gedaan, dan was de landelijke pers er bovenop gesprongen. Daarvan ben ik overtuigd. Daarnaast bleek het lastig om specialisten te activeren. Voor deze groep is het heel belangrijk om duidelijk hun incentive te communiceren. Wat ze te winnen hebben.”
Mensen hebben totaal verschillende meningen. Hoe krijg je een community in zo'n traject op één lijn?
“Veel mensen denken dat wanneer bezoekers het niet eens worden je problemen krijgt. Dat is absoluut niet waar. Wanneer bezoekers zien dat hun ideeën wel besproken en afgewogen zijn, maar dat de opdrachtgever of de community uiteindelijk voor iets anders heeft gekozen, is dat te verteren. Het gaat pas fout wanneer mensen voor je aan het werk gaan, tijd steken in het uitschrijven van hun plannen en merken dat er niets mee gedaan wordt. Dus probeer mensen in beginsel niet op één lijn te krijgen, maar maak later in het proces keuzes en leg uit hoe die tot stand zijn gekomen.”
Welke lessen heb jij geleerd die je meeneemt naar toekomstige participatietrajecten?
“Wat ik heel erg geleerd heb, is dat dingen totaal anders lopen dan je van te voren kunt bedenken. Dat betekent dat je niet van te voren alles moet willen vastleggen, maar dat je door goed te monitoren je oorspronkelijke plan voortdurend op details bijstuurt. Deze flexibiliteit heeft de gemeente Smallingerland ons gelukkig gegeven. Ook heb ik geleerd dat het erg belangrijk is om een goede communitymanager aan te stellen die zichtbaar is op de community en bezoekers aan elkaar probeert te knopen op basis van de ideeën die gepost worden. Maar de belangrijkste les die ik geleerd heb is dat het echt kan en hele mooie dingen kan opleveren als je bereid bent om net als de gemeente Smallingerland je nek uit te steken en risico's te nemen. Want daarvoor heb ik veel respect.”
Na de eerste fase van ideeën is een bedrijf ingehuurd dat de plannen moet kanaliseren om vervolgens met de community keuzes te maken. Wanneer moet de vernieuwende wijk er staan?
“Eind van dit jaar moet een groot aantal ideeën van de community verwerkt zijn tot een definitief plan dat daarna aan de gemeenteraad en andere instanties zal worden voorgehouden. De hoop en verwachting van de gemeente Smallingerland is dat eind volgend jaar al de eerste paal in de grond kan van deze bijzondere wijk. Daar kijk ik naar uit.”
